Podatki 2013: Zmiany w PIT. Obowiązek zmniejszania kosztów uzyskania przychodów

Dodane: 2012-12-05

    Wprowadza ona zmiany do kilku ustaw, między innymi do ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.Dz.U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm., dalej: ustawa o PIT) oraz do ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r., nr 74, poz. 397 z późn. zm., dalej: ustawa o CIT).

Dzień poniesienia kosztu

     Zmianie nie ulegnie definicja dnia poniesienia kosztu. Zgodnie z art. 22 ust. 6 b ustawy o PIT za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów w przypadku podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów co do zasady uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu, stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.

    Natomiast w przypadku podatników prowadzących księgi rachunkowe – zarówno podlegających pod reżim ustawy o PIT, jak i ustawy o CIT – zasadą, wynikającą z art. 22 ust. 5d ustawy o PIT i art. 15 ust. 4e ustawy o CITjest, że za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku) albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w razie braku faktury (rachunku) z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

    Od powyższych reguł istnieją pewne wyjątki, które dotyczą np. zaniechanych inwestycji, kosztów prac rozwojowych czy składek ZUS.

Data upływu terminu płatności

    Na gruncie ustawy z 16 listopada 2012 r. data upływu terminu płatności ma kluczowe znaczenie. Wyznacza ona początek 30-dniowego terminu, w którym przedsiębiorca ma nieprzekraczalny obowiązek uregulowania zobowiązania.

    W przeciwnym wypadku dotkną go bowiem sankcje wynikające z dodanego ustawą z 16 listopada 2012 r. art. 24 d ustawy o PIT i art. 15b ustawy o CIT.

Obowiązek zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z niezapłaconej faktury

   Artykuł 24 d ust. 1 ustawy o PIT (art. 15b ust. 1 ustawy o CIT) stanowi, że w razie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikającej z faktury (rachunku), a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku) – kwoty wynikającej z umowy albo innego dokumentu i nieuregulowania tej kwoty w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności, podatnik jest obowiązany do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z tych dokumentów.

    Na uwagę zasługuje również ust. 2 tych artykułów. Zapobiega on sytuacji, w której dochodziłoby do wydłużania okresów płatności w taki sposób, że podstawowy cel ustawy, jakim było ograniczenie zatorów płatniczych, nie mógłby być zrealizowany. Jeśli bowiem ustalono termin płatności dłuższy niż 60 dni, wówczas zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającąz dokumentów, o których mowa w ust. 1, dokonuje się z upływem 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów, o ile nie została ona uregulowana w tym terminie. Oznacza to, że przypadku terminów płatności dłuższych niż 60 dni maksymalny czas, w którym przedsiębiorca, który nie płaci za zakupione towary czy usługi, nie narażając się jednocześnie na konieczność korygowania kosztów o wartość już zaksięgowanej faktury, to 90 dni od dnia, w którym doszło do zaliczenia kwoty do kosztów uzyskania przychodów.

Kiedy należy zmniejszyć koszty o kwotę wynikającą z niezapłaconej faktury?

    Jak wynika z art. 24d ust. 3 ustawy o PIT (art. 15b ust. 1 ustawy o CIT) zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1 lub 2 dokonuje się w miesiącu, w którym upływa termin określony w tych przepisach.

Zauważyć należy, że w powyższych ustępach jest mowa zarówno o:

  1. terminie płatności, jak i
  2. terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności oraz
  3. upływie 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów.

    Można więc mieć wątpliwości, o który z terminów chodzi. Jednak z uwagi na brzmienie ust.5 oczywiste jest, że przez  „termin określony w tych przepisach” należy rozumieć termin wymieniony w pkt 2 lub 3 powyżej.

    Tak więc zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z niezapłaconych faktur (rachunków oraz innych dokumentów) dokonuje się w miesiącu, w którym mija 30 dni od daty upływu terminu płatności lub – w razie gdy termin płatności jest dłuższy niż 60 dni – w miesiącu, w którym mija 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów.

Obowiązek zwiększenia przychodów o kwotę wynikającą z niezapłaconej faktury

    Wspomniany wyżej ust. 5 artykułu 24 d ustawy o PIT (art. 15 b ustawy o CIT) stanowi, że jeżeli w miesiącu, w którym podatnik ma obowiązek dokonać zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1 lub 2, podatnik nie ponosi kosztów uzyskania przychodów lub poniesione koszty są niższe od kwoty zmniejszenia, ma obowiązek zwiększyć przychody o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone koszty uzyskania przychodów.

    Oznacza to, że w sytuacji gdy „brakuje”kosztów, które można zmniejszyć, przedsiębiorca ma obowiązek o tę brakującą kwotę powiększyć uzyskane przychody.

    Warto zwrócić uwagę, że jest to działanie wymagane przez prawo podatkowe a konkretnie przez analizowaną ustawę z 16 listopada 2012 r. Ma ono uzasadnienie w postaci konieczności osiągnięcia zamierzonego przez ustawodawcę efektu, tj. ustalenia dochodu do opodatkowania w wysokości różnicy między przychodami a kosztami uzyskania przychodu, wśród których nie będzie „przeterminowanych” faktur.

    Z drugiej jednak strony prowadzi ono do nieuzasadnionego zwiększania przychodów przedsiębiorcy. Przychody takie trzeba zakwalifikować jako tzw. pozostałe przychody, ujmowane w kolumnie 8 podatkowej księgi przychodówi rozchodów (w przypadku ksiąg rachunkowych – pozostałe przychody operacyjne).

    I w tym miejscu może pojawić się problem, np. konieczności zaprowadzenia ksiąg rachunkowych w związku z przekroczeniem przez osobę fizyczną limitu przychodów równowartości1 200 000 euro. Do limitu tego należy bowiem wliczyć wszystkie przychody, o których mowa w art. 14 ustawy o PIT. Potwierdza to między innymi dyrektor IzbySkarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 15 listopada 2007r., nr ITPB1/415-168/07/PSZ. Stwierdził on, że podatnicy podatkudochodowego od osób fizycznych niezależnie od tego, czy w poprzednim roku podatkowym prowadzili podatkową księgę przychodów i rozchodów, czy też księgi rachunkowe, w kwestii obowiązku prowadzenia ksiąg  achunkowych związani są treścią powołanego uprzednio art. 24a ust. 4ustawy o PIT, który wyraźnie wskazuje, że do obliczenia wysokości limitu przychodów, którego przekroczenie zobowiązuje do prowadzenia ksiąg rachunkowych, należy stosować definicję przychodów zawartych w art. 14 ustawy o podatku dochodowym.

Przykład:

Przedsiębiorca otrzymał fakturę dokumentującą poniesienie kosztu uzyskania przychodówz 2 stycznia 2013 r. na kwotę 1000 zł netto plus 230 zł VAT, ze wskazaną na niej datą płatności:9 stycznia 2013 r. Kwotę netto wynikającą z faktury ujął w kosztach stycznia pod datą wystawienia faktury.

Sytuacja 1: przedsiębiorca dokonał zapłaty całej kwoty, tj. 1230 zł, 8 lutego 2013 r.

Przedsiębiorca nie uregulował zobowiązaniaw terminie wskazanym na fakturze. Nie uczynił tego również do końca stycznia 2013 r.

Z uwagi jednak na to, że od dnia upływu terminu płatności, tj. od 9stycznia 2013 r., do końca stycznia nie upłynęło 30 dni, przedsiębiorca ma prawo pozostawić kwotę 1000 zł wynikającą z otrzymanej faktury w kosztach uzyskania przychodów.

Sytuacja 2: przedsiębiorca dokonał zapłaty całej kwoty, tj. 1230 zł, 27 lutego 2013 r.

Zobowiązanie zostało uregulowane zarówno po terminie wskazanym w fakturze, jak i po terminie zakreślonym przez ustawodawcę (upływ terminu płatności + 30dni), który w analizowanym przykładzie przypada na 9 lutego 2013 r.

Oznacza to, że przedsiębiorca ma obowiązek zmniejszenia w lutym kosztów uzyskania przychodów o 1000 zł netto, wynikające z niezapłaconej faktury.

Jednocześnie – z uwagi na to, że uregulował zaległość 27 lutego 2013 r.
ma prawo zwiększenia kosztów uzyskania przychodów o tę kwotę.

Mimo, że w tym konkretnym przypadku operacja ta będzie neutralna podatkowo, ponieważ dojdzie zarazem do zmniejszenia i do zwiększenia kosztów, wydaje się, że w księgach obie te operacje powinny znaleźć odzwierciedlenie.

Sytuacja 3: przedsiębiorca dokonał zapłaty części kwoty, tj. 1000 zł (zamiast 1230 zł), 20 marca 2013 r.

W tym przypadku doszło do uregulowania jedynie części należności, przy czym zapłaty dokonano w takim terminie, że konieczne było zmniejszenie w lutym kosztów uzyskania przychodów o 1000 zł netto, która wynikała z niezapłaconej faktury.

Zapłacona kwota 1000 zł może zostać rozliczona jako zwiększenie kosztów w marcu 2013 r. Trzeba jednak pamiętać o tym, że należy ją traktować jako brutto. Wyliczenia kwoty netto należy dokonać metodą „w stu”. Oznacza to, że koszty uzyskania przychodów zostaną zwiększone o 813,01 zł.

Od kiedy należy stosować nowe przepisy?

    Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mają obowiązek stosowania przepisów wprowadzonych ustawą z 16 listopada 2012 r. począwszy od 1 stycznia 2013 r.

    Dotyczy to również podatników podatku dochodowego od osób prawnych, chyba że ich rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed 1stycznia 2013 r., a zakończy się po 31 grudnia 2012 r. Wówczas zgodnie z art. 17 ustawy z 16listopada 2012 r. stosują oni do końca przyjętego przez siebie roku podatkowego przepisy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r.

    Warto pamiętać o tym, że na mocy ustawy z 16 listopada 2012 r. przedsiębiorcy niejako uzyskali dodatkowy 30-dniowy termin na zapłatę już wymagalnych zobowiązań z tytułu zakupionych towarów i usług. Do czasu jego upływu nie ponoszą negatywnych konsekwencji wprowadzonych tą ustawą z powodu nieuregulowania płatności.

    Nadal jednak muszą liczyć się z tym, że ich kontrahent, który otrzymał zapłatę po umówionym terminie płatności, ma wynikające z art. 481 § 1i 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16,poz. 93, z późn. zm.) prawo do żądania odsetek za czas opóźnienia (ustawowych lub umownych), chociażby nie poniósł żadnej szkody i opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

źródło: http://www.podatki.biz/artykuly/podatki-2013-zmiany-w-pit-obowiazek-zmniejszania-kosztow-uzyskania-przychodow_4_19443.htm

Login Hasło